Đề kiểm tra ôn tập Ngữ văn 12 - Bài: Những đứa con trong gia đình

Nội dung tài liệu: Đề kiểm tra ôn tập Ngữ văn 12 - Bài: Những đứa con trong gia đình

1. NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH - Nguyễn Thi - 1. Tác giả Nguyễn Thi (1928-1968) là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng miền Nam thời kì chống Mĩ cứu nước. Ông gắn bó sâu sắc với nhân dân Nam Bộ và thự sự trở thành nhà văn của người nông dân Nam Bộ. Nguyễn Thi cũng là cây bút có năng lực phân tích tâm lí sắc sảo. 2. Tác phẩm a. Hoàn cảnh ra đời Những đứa con trong gia đình là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Nguyễn Thi được sáng tác năm 1966 trong những ngày chiến đấu ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. b. Tóm tắt Chiến, Việt là hai chị em, quê ở Bến Tre, gia đình có truyền thống cách mạng. Lớn lên, hai chị em giành nhau đi bộ đội, cả hai cùng nhập ngũ một ngày. Trong một trận đánh với giặc Mĩ, Việt bị trọng thương nằm lại ở chiến trường, Việt ngất đi tỉnh lại nhiều lần. Lần thứ tư tỉnh lại, hình ảnh của má vẫn còn trong đầu Việt, Việt cảm thấy cô đơn, sợ “con ma cụt đầu”, “thằng chỏng thụt lưỡi”, Việt rất muốn bò tìm về đồng đội; Việt nhớ lúc hai chị em giành nhau tòng quân, cảnh chị Chiến thu xếp việc nhà trước lúc nhập ngũ, cảnh Việt cùng chị khiêng bàn thờ má gửi sang nhà chú Năm. Đến ngày thứ ba, đồng đội tìm được Việt. Việt được trị thương rồi tiếp tục chiến đấu. 3. ĐỌC KĨ VĂN BẢN NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH ( SGK NGỮ VĂN 12, từ trang 57 đến trang 63), ghi nhận dẫn chứng vào chỗ "......". Hoàn thành vào ngày 16/4/2020. Chụp bài và nộp lại cho GVBM trước 17h00, ngày 19/4/2020 qua zalo: 0988491277
2. NHÂN VẬT VIỆT Luận điểm 1: Là một thanh niên mới, rất hồn nhiên: - Hay tranh giành với chị: bắt ếch, chiến công bắn tàu Mĩ trên sông Định Thủy,................... ..................................................................................................................................... ( trang 59) - Thương chị, giấu chị như giấu của riêng vì sợ mất chị - Thích đi câu cá. Đến khi trở thành một chiến sĩ giải phóng quân, đánh giặc bằng súng tự động, trong túi vẫn còn chiếc ná bằng chạc ổi chú Năm làm cho. - Vô tư khi nghe chị Chiến thu xếp việc gia đình..................................................................... .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ............................................................................................................................ (trang 60,61,62) - Khi Việt đã có hai tuổi quân, trải qua những trận đánh dữ dội, những cuộc đọ lê ác liệt với giặc Mĩ, cậu không sợ............... chỉ sợ............................................................................................. .......................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................... ( trang 59) - Khi gặp lại anh Tánh và đồng đội Việt khóc đó rồi lại cười đó, giống hệt thằng Út em ở nhà. Luận điểm 2: Có một tình yêu thương gia đình sâu đậm Dù bị thương nặng nằm giữa chiến trường, ngất đi tỉnh lại 3,4 lần, mỗi lần như thế Việt nhớ đến những người thân yêu trong gia đình. a. Thương má: + Bị thương rất nặng, tỉnh dậy ................................................................................................. .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... .................................................................................................................................. ( trang 57,58) + Trong đêm trước khi tòng quân, Vịêt cùng chị đều nhớ má, cảm nhận................................ .......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ ...................................................................................................................................... ( trang 61)
3. + Trước ngày nhập ngũ, Việt đã hứa với linh hồn má............................................................. .......................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... ( trang 63) b. Yêu quí chú Năm - Nhớ giọng hò của chú .......................................................................................................... .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................( trang 63) - Nhớ cuốn sổ gia đình: ghi tội ác của bọn giặc và chiến công của từng thành viên trong gia đình .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ( trang 62) c. Thương chị Chiến: - Mọi việc nghe theo chị.......................................................................................................... ....................................................................................................................................... ( trang 61) - Lúc hai chị em khiêng bàn thờ má gửi sang chú Năm, nghe ................................................ ....................................................................................................................................... ( trang 63) - Việt yêu thương gia đình sâu nặng bao nhiêu thì anh càng căm thù giặc bấy nhiêu................................................................................................................................................ ....................................................................................................................................... ( trang 63) Luận điểm 3: Việt có tính cách anh hùng, tinh thần chiến đấu gan dạ, kiên cường Tuy vẫn còn vẻ hồn nhiên, vô tư nhưng Việt cũng thật đàng hoàng, chững chạc trong tư thế người chiến sĩ. Dòng máu chảy trong anh là dòng máu yêu nước của gia đình. Việt ra trận mang theo sức mạnh truyền thống của gia đình, sức mạnh của lòng căm thù giặc. Lúc còn sống má đã từng nói với Việt: để má nuôi bay lớn coi bay có làm được gì cho cha mày vui không? Ý nghĩ .......................................................................... thôi thúc Việt ngày đêm ( trang 59) - Còn nhỏ: Việt đã dám xông vào đá thằng giặc chặt đầu ba mình( đầu ba ở dưới đất không lượm, cứ nhè cái thằng vừa liệng đầu mà đá) - Chưa đủ.................... anh vẫn xung phong đi......................................................................... ....................................................................................................................................... ( trang 59)
4. - Việt chiến đấu rất dũng cảm, không màng sống chết, quyết tấn công giặc đến cùng: trong Trận chiến ác liệt ở rừng cao su, Việt đã dùng thủ pháo tiêu diệt được một xe bọc thép của địch - Khi bị trọng thương, lạc đơn vị, phải nằm một mình giữa chiến trường, khắp người đau đớn và rỉ máu: hai mắt bị thương không nhìn thấy, hai tay, vai, đầu cũng vậy. Chỗ nào đụng tới ruồi cũng bay lên như vãi trấu. Việt vừa đói, vừa khát: gói cơm đã ăn từ lúc nằm chờ nổ súng rồi, bình nước hãy còn nhưng làm sao quẹo tay ra sau mà lấy được? Một mình Việt phải nằm giữa chiến trường suốt ba ngày đêm, ngất đi tỉnh lại nhiều lần. - Anh vẫn trong tư thế chờ tiêu diệt giặc: ( trang 58,59) +.................................................................................................................. ......................... + ............................................................................................................................................ .......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... + Không sợ chết, chỉ sợ chết rồi không còn được chiến đấu với các anh em trong đơn vị + Anh Tánh dẫn đồng đội tìm Việt. Khi gặp Việt................................................................. ......................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................( trang 63) - Khi gặp lại anh Tánh, câu đầu tiên Việt hỏi là về tình hình chiến sự: mình diệt nó hết rồi hả anh? Trong Việt có dòng máu của những con người gan góc, sẵn sàng hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Luận điểm 4: Đánh giá Việt là thành công trong nghệ thuật xây dựng nhân vật của NT. Nhân vật Việt tiêu biểu cho tình yêu gia đình, quê hương đất nước, tinh thần chiến đấu quả cảm, khí phách anh hùng của những chàng trai vùng đồng bằng sông Cửu Long thời đánh Mĩ. Anh chính là “khúc sông” sau trong “dòng sông truyền thống” của gia đình, hứa hẹn sẽ đi xa hòa vào biển cả bao la như lời chú Năm thường nói Chuyện gia đình ta nó cũng dài như sông....con sông nào ở nước ta cũng đẹp, lắm nước bạc, nhiều phù sa, vườn ruộng mát mẻ cũng sinh ra từ đó. Trăm sông đổ về một biển, con sông gia đình ta cũng chảy về biển, mà biển thì rộng lắm....rộng bằng cả nước ta và ra ngoài cả nước ta.
5. NHÂN VẬT CHIẾN Luận điểm 1: Là một cô gái mới lớn, tính khí vẫn còn nét trẻ con nhưng cũng là một người chị biết nhường em, biết lo toan, tháo vát: - Hay tranh giành với em ................................................. nhưng chị đều ............... em. Riêng việc .......................chị nhất định không nhường vì ........................................................... ....................................................................................................................................... ( trang 59) +............................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................... +............................................................................................................................................. ......................................................................................................................................................... - Biết lo toan, tháo vát: + Ba má hi sinh, Chiến yêu thương, chăm sóc cho 2 em Việt + Út em + trước khi đi tòng quân, Chiến sắp xếp nhà cửa thật chu đáo: ( trang 61,62. Gợi ý: chị Hai, thằng Út em, nhà cửa, bàn ghế giường ván, dụng cụ, ruộng vườn, bàn thờ má) *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. *............................................................................................................................................. - Chú Năm khen Chiến: ....................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Luận điểm 2: Chiến vừa có những điểm giống mẹ, vừa có những nét riêng: Người mẹ ngã xuống nhưng dòng sông truyền thống của gia đình vẫn chảy. Chiến là khúc sông sau trong dòng sông truyền thống ấy. Chị là hình ảnh tiếp nối của mẹ, vừa có những điểm giống mẹ, vừa có những nét riêng. - Điểm giống mẹ: + Chiến mang vóc dáng của má: ............................................................................... .......... .......................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................( trang 63)
6. + Chiến đặc biệt giống má trong đêm chuẩn bị xa nhà đi bộ đội. Từ việc lo liệu, tính toán việc nhà, từ lối nằm trong buồng nói vọng ra đến cái lối hứ một cái cốc rồi cựa mình. Trong khoảng thời gian một đêm mà Việt đã không dưới ba lần thấy chị giống in như má vậy: ........................................................................................................................................................ .......................................................................................................................................................... ...............................................................................................................................(trang 62) + Chính chị Chiến cũng thấy mình trong đêm ấy đang hòa vào mẹ .................................... ........................................................................................................................................( trang 62) - Nét riêng: + Chiến trẻ trung, thích làm duyên làm dáng: đi bộ đội vẫn có chiếc gương soi trong túi áo + Chiến coi việc đánh giặc là lẽ sống cao đẹp. Khi biết hai chị em cùng trúng tuyển, Chiến nói với em: ..................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................... ( trang 60) Lời tâm huyết ấy chứa đựng quyết tâm chiến đấu đến cùng của Chiến. + Chiến là hình ảnh kế thừa của má – là “khúc sông sau”, hứa hẹn tương lai sẽ đi xa hơn nữa trong dòng sông truyền thống của gia đình. Chiến đi vào cuộc chiến hồn nhiên vui tươi hơn người mẹ. Cô là cô gái của thời đại mới, quyết tâm đi tòng quân, giết giặc lập công, trả thù cho gia đình, quê hương đất nước ......................................................................................................... ...................................................................................................................................(trang 60) Câu nói chắc nịch ấy như một lời thề son sắt. Luận điểm 3: Căm thù giặc sâu sắc, gan góc, dũng cảm, lập được nhiều chiến công: - Từ nhỏ đã theo du kích bắn tàu chiến Mĩ và lập công. - Đi tòng quân , lập dược nhiều chiến công là tiểu đội trưởng của bộ đội nữ địa phương quân Bến Tre. Chiến và Việt là hai “khúc sông” trong “dòng sông truyền thống” của gia đình. Hai chị em là sự tiếp nối thế hệ của chú Năm và má, song lại mang dấu ấn riêng của thế hệ trẻ miền Nam thời kì chống Mĩ cứu nước.
7. * Nghệ thuật của tác phẩm - Tình huống truyện: Việt- một chiến sĩ Quân giải phóng - bị thương nằm lại ở chiến trường. Truyện kể theo dòng nội tâm của Việt khi liền mạch (lúc tỉnh), khi gián đoạn (lúc ngất) của “người trong cuộc” làm câu chuyện trở nên chân thật hơn; có thể thay đổi đối tượng, không gian, thời gian, đan xen tự sự và trữ tình. - Chi tiết được chọn lọc vừa cụ thể vừa giàu ý nghĩa, gây ấn tượng mạnh. Ngôn ngữ bình dị, phong phú, giàu giá tri tạo hình và đậm sắc thái Nam Bộ. - Giọng văn chân thật, tự nhiên, nhiều đoạn gây xúc động mạnh,... * Ý nghĩa văn bản Qua câu chuyện về những con người trong một gia đình nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước, căm thù giặc, thuỷ chung với quê hương, với CM, nhà văn khẳng định: sự hoà quyện giữa tình cảm gia đình và tình yêu nước, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.