Báo cáo Sáng kiến Thiết kế mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Thiết kế mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông

1. 1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc BÁO CÁO SÁNG KIẾN NĂM 2025 I. TÊN SÁNG KIẾN: “THIẾT KẾ MÔ HÌNH PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CÓ ĐỘNG CƠ GIÚP TRẺ MẪU GIÁO HỨNG THÚ TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG LỒNG GHÉP GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG”. II. LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN An toàn giao thông là một trong những nội dung giáo dục quan trọng được lồng ghép vào chương trình giáo dục mầm non nhằm hình thành cho trẻ những hiểu biết và kỹ năng cơ bản khi tham gia giao thông. Tuy nhiên, do đặc điểm lứa tuổi mẫu giáo còn nhỏ, tư duy mang tính trực quan – cụ thể, khả năng chú ý chưa ổn định nên việc truyền đạt kiến thức về an toàn giao thông theo phương pháp truyền thống thường không mang lại hiệu quả cao. Trẻ dễ nhàm chán, khó tiếp thu và nhanh quên nếu bài học không tạo được sự hấp dẫn và lôi cuốn. Trong khi đó, trẻ mẫu giáo rất yêu thích các hoạt động vui chơi, khám phá và đặc biệt bị cuốn hút bởi những đồ vật chuyển động hoặc phát ra âm thanh, ánh sáng. Do vậy, việc thiết kế mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông sẽ tạo nên sự mới mẻ, kích thích sự tò mò và hứng thú ở trẻ. Thông qua việc quan sát, tương tác và nhập vai vào các hoạt động giả lập giao thông với mô hình này, trẻ sẽ tiếp nhận các kiến thức về an toàn giao thông một cách tự nhiên, chủ động và dễ ghi nhớ hơn. Sáng kiến không chỉ góp phần đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm mà còn giúp giáo viên tổ chức hiệu quả các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông trong giờ học và ngoài giờ học. Đồng thời, mô hình có thể tận dụng từ vật liệu tái chế, tiết kiệm chi phí, dễ thực hiện tại trường mầm non. Xuất phát từ thực tế giảng dạy và mong muốn mang lại sự đổi mới tích cực trong việc giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mẫu giáo, tôi lựa chọn và thực hiện sáng kiến: “Thiết kế mô hình phương tiện giao thông có động cơ, giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông” nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục, phát triển kỹ năng và hình thành hành vi văn hóa giao thông cho trẻ ngay từ những năm đầu đời.
2. 2 III. NỘI DUNG SÁNG KIẾN Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi đối với tất cả các độ tuổi và các lớp trong toàn trường, giúp trẻ hứng thú trong việc tham gia vào các hoạt động, các mô hình đã đem lại hiệu quả thiết thực đối với trẻ và giáo viên trong trường Mẫu giáo Hoa Cúc. Trẻ được trải nghiệm chứ không mang tính chất gò bó hay bắt buộc trẻ, nhờ đó tinh thần trẻ thoải mái xem việc học cũng như trẻ đang được chơi, trẻ được tương tác cùng cô khi thực hiện các chi tiết đơn giản như vẽ, tô màu, dán keo, Với mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông” đã được BGH nhà trường đánh giá cao với các tiết Hội giảng mẫu của trường với hoạt động Làm quen chữ cái ở lớp Lá 1, hoạt động Làm quen văn học không những giải quyết được các khó khăn, vướng mắc mà còn mang lại cho trẻ sự hấp dẫn, tạo hứng thú và mong muốn được trải nghiệm khám phá, giúp giáo viên thực hiện công tác giáo dục trẻ ngày càng tốt hơn: *Thuận lợi: Trường Mẫu giáo Hoa Cúc luôn được sự quan tâm của Đảng, PGDĐT huyện Lộc Ninh, chính quyền địa phương, xây dựng cơ sở vật chất tương đối khang trang. Giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, khéo tay, yêu nghề mến trẻ, chịu khó. Tích cực học hỏi và trao đổi cùng đồng nghiệp về chuyên môn nghiên cứu, sưu tầm các loại sách báo nên tích lũy được kinh nghiệm làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo. Các cháu rất hiếu động, thích tìm tòi khám phá, rất thích chơi với nhiều đồ chơi mới lạ, khéo léo sáng tạo cùng cô hoàn thành các chi tiết đơn giản Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con mình, sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng, đồ chơi càng thêm phong phú và đa dạng. Bản thân luôn cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn làm đồ chơi phục vụ cho các hoạt động của trẻ hàng ngày. *Khó khăn: Xuất phát từ nhu cầu thực tế của trẻ và tầm quan trọng của việc giúp trẻ tham gia tích cực nâng cao ý thức trong tham gia giao thông Một số phụ huynh chưa nêu cao nhận thức chấp hành luật lệ giao thông và giáo dục trẻ Chuyên môn kỹ thuật đôi lúc chưa được chuẩn xác Trẻ mầm non còn non nớt trong tư duy trừu tượng và thao tác vận hành, nên việc sử dụng mô hình có động cơ cần được tính toán kỹ để tránh làm trẻ bối rối, mất kiểm soát.
3. 3 Trong nội dung sáng kiến này tôi xin trình bày cách làm và sử dụng mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông như sau: * Cách làm máy bay có động cơ 1. Chọn vật liệu Chuẩn bị nguyên vật liệu, dụng cụ cần thiết gồm: Nhựa Alu, giấy rôky, dao rọc giấy, động cơ, keo nến, xốp nỉ, keo gai, 2. Tiến hành làm máy bay có động cơ + Cách làm: Bước 1: Lấy giấy rôky vẽ, cắt tạo hình cho chiếc máy bay sau đó dán lên mặt phẳng formex, dán keo để cho trẻ trang trí bằng cát, gạo hoặc tô màu cho máy bay thêm sinh động Bước 2: vẽ một hình tròn tạo hình trái đất, phía ngoài là 1 hình tròn đồng tâm để trẻ tự vẽ hình ảnh nhà, con người, cỏ cây hoa lá, mô phỏng mọi vật sinh sống trên trái đất, vẽ quang cảnh bức tranh bầu trời bên ngoài có mây, Bước 3: đấu dây động cơ và nối với nguồn pin AA, có công tắc tắt mở
4. 4 Bước 4: khoét giữa hình trái đất một lỗ nhỏ sao cho gắn vừa khít với trục quay của động cơ, sau đó dán cố định hình trái đất với trục động cơ, bên trên hình trái đất dán 2 thanh ngang đỡ cho 2 máy bay 2 đầu Bước 5: gắn 2 máy bay vào 2 đẩu thanh ngang nằm trên trái đất sao cho cân bằng 2 bên để trục động cơ có thể chạy cân bằng, bật công tắc trục động cơ sẽ quay và kèm theo máy bay sẽ quay mô phỏng nơi hoạt động của máy bay. Mặt phẳng bên ngoài là tấm rôky dán lên mặt phẳng nhựa Alu để cháu vẽ mây, bầu trời,..trang trí thêm cho sinh động. 3/ Cách sử dụng: *Sử dụng vào giờ hoạt động khám phá: Ở chủ đề: "Giao thông" tôi trang trí mảng chủ đề chính và các góc bằng những hình ảnh các phương tiện giao thông, bên cạnh đó khi có mô hình máy bay hay tàu lửa chạy chui qua hầm, thuyền chạy dưới nước, để tạo điểm nhấn thu hút sự chú ý của trẻ và tạo ra góc mở cho trẻ hoạt động. Hằng ngày, trẻ được nhìn, được trò chuyện cùng cô, được tri giác thực tế như vậy giúp trẻ dễ nhớ, nhớ lâu về tên phương tiện, nơi hoạt động từ đó dạy trẻ biết luật lệ khi tham gia
5. 5 giao thông của các phương tiện giao thông. Sắp xếp đồ dùng, nguyên học liệu theo hướng mở, theo chủ đề, để trẻ dễ thấy, dễ lấy để khơi gợi cho trẻ những ý tưởng sáng tạo khi hoạt động. Việc giáo dục an toàn giao thông cho trẻ được lồng ghép khéo léo vào các chủ đề. Giáo viên trò chuyện đàm thoại để trẻ nắm được nguyên tắc khi tham gia giao thông. Thông qua hình ảnh trực quan trên tiết học sẽ kích thích trẻ học tập, giúp trẻ hiểu sâu về nội dung giáo dục luật lệ an toàn giao thông và để củng cố kiến thức của trẻ đã được tiếp nhận ở mọi lúc, mọi nơi, phân biệt được hành vi đúng sai khi tham gia giao thông. *Sử dụng vào giờ hoạt động làm quen chữ cái: Đối với hoạt động làm quen chữ cái, các mô hình được sử dụng cho trẻ quan sát gợi ý để giới thiệu chủ đề và giới thiệu vào chữ cái cần dạy. Khi chơi trò chơi cá nhân “tìm nhận biết chữ cái”, cô cũng gắn các thẻ chữ cái vào trong phương tiện giao thông như: cô gắn chữ cái lên máy bay khi máy bay dừng và yêu cầu trẻ đi tìm chữ cái hoặc các nét chữ cái, hoặc tàu lửa chạy chui ra khỏi hầm mang theo chữ cái gì sẽ gây hứng thú cho trẻ và trẻ ghi nhớ chữ cái đó hơn và tìm được chữ cái theo yêu cầu. Với mô hình các phương tiện giao thông mới lạ có thể hoạt động mô phỏng như thật được thiết kế để tổ chức các trò chơi trong các hoạt động, trẻ rất hứng thú và được trải nghiệm không còn mang tính bắt buộc hay gò bó như với cách chơi cũ quá nhàm chán. *Sử dụng vào giờ hoạt động Tạo hình: Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ, sáng tạo và vận động tinh cho trẻ mầm non. Khi lồng ghép giáo dục an toàn giao thông thông qua việc thiết kế mô hình phương tiện có động cơ đơn giản, trẻ không chỉ được phát huy trí tưởng tượng, tư duy thẩm mỹ mà còn hứng thú tiếp cận các kiến thức giao thông một cách tự nhiên, sinh động và gần gũi. Trẻ sẽ tạo ra các mô hình phương tiện giao thông đơn giản bằng vật liệu tái chế hoặc các đồ chơi sẵn có. Trẻ có thể sáng tạo và trang trí các phương tiện của mình với màu sắc yêu thích. Trẻ hứng thú với hoạt động tạo hình nhờ yếu tố mới lạ (phương tiện có động cơ chạy được). Trẻ hiểu và nhớ lâu hơn về các loại phương tiện giao thông và các quy tắc an toàn giao thông (đèn đỏ dừng lại, đi bên phải đường, không chen lấn...). Trẻ phát triển kỹ năng tạo hình, kỹ năng làm việc nhóm, sự tỉ mỉ, sáng tạo và phối hợp vận động tinh. Trẻ được rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề khi mô hình chưa chạy hoặc chưa đúng, từ đó hình thành tư duy kỹ thuật ban đầu. Giáo viên có thêm hình thức tổ chức sáng tạo, lồng ghép giáo dục an toàn giao thông vào hoạt động học tập một cách hiệu quả, thiết thực. *Sử dụng vào giờ hoạt động làm quen với toán: Hoạt động làm quen với toán nhằm phát triển tư duy logic, khả năng phân loại, so sánh, đếm, đo lường và nhận biết các khái niệm số học, hình học cho trẻ. Việc ứng dụng mô hình phương tiện giao thông có động cơ vào hoạt động toán học sẽ: Gây hứng thú cho trẻ thông qua trải nghiệm trực quan, sinh động. Giúp trẻ tiếp cận các khái niệm toán học một cách gần gũi, dễ hiểu. Tăng khả năng
6. 6 ghi nhớ và vận dụng kiến thức vào thực tế. Trẻ biết vận dụng kiến thức toán vào thực tế (đếm, phân loại, so sánh, xác định vị trí...). Giáo viên có thêm phương pháp mới, linh hoạt và hiệu quả để nâng cao chất lượng giáo dục toán trong mầm non. Đồng thời giúp trẻ hiểu thêm kiến thức về giao thông và an toàn khi tham gia giao thông. * Dùng trong hội thi “ Bé với an toàn giao thông”: Trong Hội thi bé với an toàn giao thông được nhà trường tổ chức vào ngày 10/01/2025 vừa rồi lớp Lá 1 cũng đã tham gia Hội thi, các bé đã cùng nhau tạo hình được mô hình mô phỏng hình máy bay bay trên bầu trời, phía dưới được vẽ hình ảnh con người con vật, cây cối sinh sống dưới đất rất sinh động. Mô hình đã được ban giám khảo đánh giá cao có tính sáng tạo, mới lạ, hấp dẫn trẻ và đã đạt giải nhất của Hội thi.
7. 7 IV. KẾT QUẢ ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN. - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu từ tháng 09 năm 2024 - Ngày sáng kiến được áp dụng chính thức: tháng 1 năm 2025 * Phạm vi áp dụng sáng kiến: Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi đối với tất cả các độ tuổi và các lớp trong toàn trường, giúp trẻ hứng thú tham gia các hoạt động tích cực hơn qua đó giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy theo hướng chuyên đề “ xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ làm trung tâm”. Bên cạnh đó còn giúp tuyên truyền về giáo dục an toàn giao thông * Khả năng áp dụng sáng kiến Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi đối với tất cả các độ tuổi và các lớp trong toàn trường, giúp trẻ hứng thú trong việc tham gia vào các hoạt động, các trò chơi cô tổ chức và đã đem lại hiệu quả thiết thực đối với trẻ và giáo viên trong trường Mẫu giáo Hoa Cúc. Trẻ được trải nghiệm chứ không mang tính chất gò bó hay bắt buộc trẻ, nhờ đó tinh thần trẻ thoải mái xem việc học cũng như trẻ đang được chơi, trẻ được tương tác cùng cô khi thực hiện các chi tiết đơn giản như vẽ, tô màu, dán keo, Sau khi sử dụng “mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông”, trẻ không những phát triển tư duy, trí tưởng tượng sáng tạo, mà còn giúp trẻ ngày càng thêm yêu thích, hứng thú tham gia các hoạt động tích cực hơn, hiểu và năm bắt được các luật lệ giao thông cũng như môi trường hoạt động, qua đó giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy và nâng cao tinh thần trong giáo dục an toàn giao thông cho trẻ Với mô hình phương tiện giao thông có động cơ giúp trẻ mẫu giáo hứng thú hơn trong các hoạt động lồng ghép giáo dục an toàn giao thông”đã được BGH nhà trường đánh giá cao với các tiết Hội giảng mẫu của trường với hoạt động Làm quen chữ cái ở lớp Lá 1, hoạt động Làm quen văn học * Lợi ích của sáng kiến:
8. 8 Bảng khảo sát kết quả đạt được trước và sau khi áp dụng biện pháp tại lớp Lá 1 với 29 trẻ của trường Mẫu giáo Hoa Cúc như sau: Số trẻ khảo sát NỘI DUNG KHẢO SÁT 29 Trẻ Lớp Lá 1 Kết quả trước khi áp Kết quả sau khi áp dụng (tháng 09/2024) dụng (tháng 03/2025) Đạt Tỉ lệ% Đạt Tỉ lệ% Trẻ hiểu về một số luật lệ an toàn giao thông 15 51.72% 28 96.55% Trẻ có hành vi đúng khi tham gia 12 41.37% 29 100% giao thông Trẻ nắm được một số nguyên tắc 27 93.10% khi tham gia giao thông 15 51.72% Trẻ có kỹ năng khi tham gia giao 10 34.48% 28 96.55% thông Trẻ sáng tạo ý tưởng, khéo léo khi 10 34.48% 27 93.10% tham gia làm đồ dùng cùng cô * Đối với nhà trường : Giúp giáo viên phát huy sự sáng tạo trong quá trình giảng dạy, tạo ra các đồ dùng dạy học hữu ích nâng cao hiệu quả tiết dạy, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy. Tiết kiệm các chi phí cho giáo viên vì đồ dùng tận dụng các nguyên vật liệu mở trong thực hiện Chương trình Giáo dục mầm non để áp dụng linh hoạt vào sáng kiến. * Đối với giáo viên: Giáo viên vận dụng những nguyên vật liệu mở để phục vụ dạy học tiết kiệm kinh phí. 100% giáo viên sử dụng đồ chơi vào các hoạt động của lớp và mang lại hiệu quả. Giáo viên say mê sáng tạo trong việc làm đồ dùng tự tạo để phục vụ cho hoạt động dạy và học của trẻ, kiên trì và có khả năng khéo léo để tạo ra đồ chơi đẹp, theo hướng ứng dụng steam phù hợp với độ tuổi trẻ.
9. 9 Giáo viên có sự kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, vận động phụ huynh để phụ huynh cùng đóng góp các vật liệu đã qua sử dụng. * Đối với trẻ: Trẻ tham gia làm đổ dùng cùng cô những chi tiết đơn giản rất hào hứng Trẻ rất chú ý và tập trung và hợp tác với cô, tham gia học tập, được trải nghiệm thật hào hứng. Giờ hoạt động diễn ra thoải mái nhưng vẫn đảm bảo trật tự, tích cực giao lưu, trao đổi, đàm thoại cùng cô Đồ dùng làm từ nguyên vật liệu mở đảm bảo tính phù hợp, an toàn về màu sắc, kích thước phù hợp, không độc hại, không nguy hiểm. Đảm bảo tính phổ biến, nguyên liệu sẵn có, dễ tìm ở địa phương, có thể sử dụng vào nhiều nội dung giáo dục khác nhau); Đảm bảo tính sáng tạo (Từ một loại vật liệu có thể tạo hình thành nhiều đồ chơi khác nhau; có ý tưởng mới trong khai thác, sử dụng). + Đối với phụ huynh: - Tuyên truyền cho phụ huynh nhận biết vai trò quan trọng về các hoạt động dạy học vui chơi của trẻ ở lớp, tham gia đóng góp đảm bảo trật tự an toàn giao thông khi tham gia giao thông - Trao đổi, vận động phụ huynh đóng góp các nguyên vật liệu, cùng cô làm ra các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Lộc Tấn, ngày tháng 3 năm 2025 Tác giả Trần Thị Bích Hiền Đt: 0983643233 Email:[email protected] Thủ trưởng Đơn vị nhận xét và xác nhận ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. ................................................................................................................. .................................................................................................................